اعتبار رسید کارتخوان به‌عنوان صورتحساب الکترونیکی تا پایان سال ۱۴۰۵ تمدید شد

اعتبار رسید کارتخوان به‌عنوان صورتحساب الکترونیکی تا پایان سال ۱۴۰۵ تمدید شد

سازمان امور مالیاتی کشور اعلام کرد مهلت احتساب رسید دستگاه‌های کارتخوان بانکی و درگاه‌های پرداخت الکترونیکی به‌عنوان صورتحساب الکترونیکی تا پایان سال ۱۴۰۵ تمدید شده است.

براساس بخشنامه ابلاغ‌شده از سوی رئیس کل سازمان امور مالیاتی، رسید دستگاه کارتخوان یا درگاه پرداخت الکترونیکی برای مؤدیانی که یک نوع کالا یا خدمت عرضه می‌کنند یا تمام کالاها و خدمات آنان مشمول نرخ یکسان مالیات بر ارزش افزوده است، تا پایان سال ۱۴۰۵ در حکم صورتحساب الکترونیکی خواهد بود.

این تصمیم در ادامه اجرای تبصره ۲ ماده ۱۴ مکرر قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان اتخاذ شده است. اعتبار این تسهیل پیش‌تر تا پایان سال ۱۴۰۴ تعیین شده بود، اما اکنون با توجه به مصوبه مراجع قانونی و برای تسهیل اجرای مقررات مالیاتی، تا پایان سال ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت.

رسید کارتخوان تا چه زمانی صورتحساب الکترونیکی محسوب می‌شود؟

براساس ابلاغ سازمان امور مالیاتی، رسید دستگاه‌های کارتخوان بانکی یا درگاه‌های پرداخت الکترونیکی مؤدیان واجد شرایط تا پایان اسفندماه ۱۴۰۵ در حکم صورتحساب الکترونیکی خواهد بود.


  • مهلت قبلی اجرای این تسهیل: تا پایان سال ۱۴۰۴

  • مهلت جدید: تا پایان سال ۱۴۰۵

  • ابزارهای مشمول: دستگاه کارتخوان بانکی و درگاه پرداخت الکترونیکی

  • مؤدیان مشمول: عرضه‌کنندگان کالا یا خدمات واحد و کسب‌وکارهای دارای نرخ یکسان ارزش افزوده

بخشنامه تمدید این مهلت در ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ از سوی رئیس کل سازمان امور مالیاتی به ادارات کل امور مالیاتی کشور ابلاغ شد.

چه کسب‌وکارهایی مشمول این تسهیل هستند؟

این بخشنامه برای تمام دارندگان دستگاه کارتخوان بدون هیچ شرطی صادر نشده است. رسید کارتخوان زمانی می‌تواند در حکم صورتحساب الکترونیکی قرار گیرد که مؤدی یکی از شرایط زیر را داشته باشد:


  • فقط یک نوع کالا عرضه کند.

  • فقط یک نوع خدمت ارائه دهد.

  • چند کالا یا خدمت داشته باشد، اما نرخ مالیات بر ارزش افزوده همه آن‌ها یکسان باشد.

برای نمونه، اگر تمام کالاهای یک فروشگاه با نرخ یکسان مالیات بر ارزش افزوده عرضه شوند، رسید کارتخوان آن فروشگاه می‌تواند تا پایان سال ۱۴۰۵ صورتحساب الکترونیکی نوع سه تلقی شود.

همچنین اگر تمام کالاها یا خدمات یک کسب‌وکار از مالیات بر ارزش افزوده معاف باشند، از نظر «یکسان‌بودن نرخ» در گروه فروش تک‌نرخ قرار می‌گیرند. سخنگوی سازمان امور مالیاتی پیش‌تر توضیح داده بود که فروش تک‌نرخی می‌تواند شامل کسب‌وکارهایی باشد که تمام محصولاتشان با یک نرخ مشخص عرضه می‌شود یا همه کالاهایشان معاف از مالیات بر ارزش افزوده است.

چه کسانی مشمول اعتبار رسید کارتخوان نمی‌شوند؟

کسب‌وکارهایی که کالاها و خدمات خود را با نرخ‌های متفاوت مالیات بر ارزش افزوده عرضه می‌کنند، نمی‌توانند بدون تفکیک اطلاعات فروش، رسید عادی کارتخوان را برای تمام معاملات جایگزین صورتحساب الکترونیکی بدانند.

برای مثال، اگر یک واحد صنفی هم‌زمان این موارد را عرضه کند:


  • کالای معاف از مالیات بر ارزش افزوده

  • کالای مشمول نرخ عمومی ارزش افزوده

  • کالا یا خدمتی با نرخ خاص و متفاوت

رسید ساده کارتخوان اطلاعات لازم برای مشخص‌کردن نوع کالا، مبلغ مالیات و نرخ هر قلم را نشان نمی‌دهد. چنین مؤدیانی باید تکالیف مربوط به صدور صورتحساب الکترونیکی متناسب با فعالیت خود را رعایت کنند.

بنابراین صرف داشتن دستگاه کارتخوان یا دریافت پول از درگاه اینترنتی، به این معنی نیست که هر کسب‌وکاری از صدور سایر انواع صورتحساب معاف شده است.

آیا دیگر نیازی به صدور فاکتور جداگانه نیست؟

برای فروش به مصرف‌کننده نهایی و در شرایطی که مؤدی مشمول این تسهیل باشد، رسید کارتخوان یا درگاه پرداخت می‌تواند به‌عنوان صورتحساب الکترونیکی نوع سه ثبت شود و مؤدی برای همان معامله نیازی به صدور صورتحساب نوع دو جداگانه نخواهد داشت.

اما این قاعده یک استثنای مهم دارد: اگر خریدار یک فعال اقتصادی باشد و بخواهد مالیات پرداخت‌شده را به‌عنوان اعتبار مالیات بر ارزش افزوده خرید خود استفاده کند، رسید کارتخوان کافی نیست. در این وضعیت باید صورتحساب الکترونیکی نوع یک، با درج اطلاعات خریدار، صادر شود.

در نتیجه:


  • فروش به مصرف‌کننده نهایی: رسید کارتخوان برای مؤدی واجد شرایط می‌تواند کافی باشد.

  • خرید تجاری با درخواست اعتبار ارزش افزوده: صدور صورتحساب نوع یک لازم است.

  • فروش کالاها با نرخ‌های متفاوت: رسید ساده کارتخوان برای همه اقلام کافی نیست.

صورتحساب الکترونیکی نوع سه چیست؟

صورتحساب نوع سه همان رسید یا گزارش الکترونیکی پرداخت است که از دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت صادر می‌شود.

این نوع صورتحساب معمولاً اطلاعات محدودی مانند مبلغ، تاریخ، زمان، شماره پذیرنده و مشخصات تراکنش را در بر می‌گیرد و اطلاعات هویتی خریدار یا جزئیات کامل کالاها و خدمات در آن درج نمی‌شود.

به همین دلیل، صورتحساب نوع سه عمدتاً برای فروش به مصرف‌کننده نهایی کاربرد دارد و برای خریدار، اعتبار مالیات بر ارزش افزوده ایجاد نمی‌کند. سازمان امور مالیاتی پیش‌تر تأکید کرده بود که مؤدیان دارای فروش تک‌نرخ می‌توانند از رسید کارتخوان به‌عنوان صورتحساب نوع سه استفاده کنند، اما خریدار برای دریافت اعتبار مالیاتی به صورتحساب نوع یک نیاز دارد.

تفاوت صورتحساب نوع یک، دو و سه چیست؟

صورتحساب‌های الکترونیکی از نظر اطلاعات ثبت‌شده و کاربرد با یکدیگر تفاوت دارند.

صورتحساب الکترونیکی نوع یک

در این صورتحساب اطلاعات فروشنده، خریدار، کالا یا خدمت، مبلغ، نرخ مالیات و سایر اطلاعات معامله درج می‌شود. این نوع صورتحساب برای معاملات بین فعالان اقتصادی اهمیت دارد و در صورت تأیید در کارپوشه خریدار، می‌تواند مبنای اعتبار مالیات بر ارزش افزوده قرار گیرد.

صورتحساب الکترونیکی نوع دو

در نوع دو، اطلاعات کامل فروشنده و جزئیات معامله ثبت می‌شود، اما اطلاعات هویتی خریدار الزامی نیست. این صورتحساب بیشتر برای فروش به مصرف‌کننده نهایی استفاده می‌شود و برای خریدار اعتبار مالیاتی ایجاد نمی‌کند.

صورتحساب الکترونیکی نوع سه

صورتحساب نوع سه همان رسید پرداخت صادرشده از دستگاه کارتخوان یا درگاه پرداخت است. در این نوع، جزئیات کامل کالا و اطلاعات خریدار درج نمی‌شود و استفاده از آن به مؤدیان و معاملات دارای شرایط قانونی محدود است.

آیا این تمدید شامل پرداخت‌های نقدی و کارت‌به‌کارت می‌شود؟

بخشنامه منتشرشده مشخصاً از رسید دستگاه کارتخوان بانکی و درگاه پرداخت الکترونیکی نام برده است. بنابراین نباید این تسهیل را بدون اعلام رسمی به پرداخت نقدی، انتقال حساب‌به‌حساب یا کارت‌به‌کارت شخصی تعمیم داد.

در پرداخت نقدی، رسید کارتخوانی وجود ندارد که به‌صورت خودکار به‌عنوان صورتحساب نوع سه شناخته شود. همچنین کارت‌به‌کارت عادی با تراکنش ثبت‌شده از طریق پایانه فروش یا درگاه پرداخت یکسان نیست.

کسب‌وکارها باید برای دریافت وجه از ابزارهای پرداختی استفاده کنند که به فعالیت و پرونده مالیاتی آنان متصل و مطابق مقررات ثبت شده باشد.

آیا هر تراکنش کارتخوان درآمد محسوب می‌شود؟

تمدید اعتبار رسید کارتخوان به‌عنوان صورتحساب الکترونیکی، موضوعی متفاوت از تشخیص درآمد یا ماهیت تمام واریزی‌های بانکی است.

رسید کارتخوان در این بخشنامه نقش صورتحساب الکترونیکی فروش را دارد؛ اما ممکن است درباره برخی تراکنش‌ها مانند برگشت وجه، اشتباه بانکی یا دریافت‌هایی که ماهیت درآمدی ندارند، بررسی اسناد و مدارک لازم باشد.

مؤدیان باید گردش‌های غیرمرتبط با فروش را مستند نگه دارند و از استفاده از کارتخوان تجاری برای دریافت‌های کاملاً شخصی خودداری کنند. تمدید این تسهیل به معنی حذف رسیدگی مالیاتی یا درآمد محسوب‌شدن قطعی تمام تراکنش‌ها بدون بررسی نیست.

آیا کسب‌وکارهای مشمول باید در سامانه مؤدیان عضو باشند؟

پذیرفته‌شدن رسید کارتخوان به‌عنوان صورتحساب الکترونیکی به معنی معافیت کامل مؤدی از ثبت‌نام مالیاتی، تشکیل پرونده یا انجام سایر تکالیف نیست.

مؤدی همچنان باید متناسب با نوع فعالیت خود، تکالیفی مانند موارد زیر را رعایت کند:


  • داشتن پرونده مالیاتی معتبر

  • ثبت و اتصال ابزارهای پرداخت به پرونده مربوط

  • تسلیم اظهارنامه‌ها یا فرم‌های مالیاتی لازم

  • نگهداری اسناد و مدارک خرید و فروش

  • ثبت اطلاعات موردنیاز در سامانه مؤدیان

  • صدور صورتحساب نوع یک در مواردی که خریدار به آن نیاز دارد

بخشنامه جدید فقط نحوه پذیرش رسید پرداخت به‌عنوان یک نوع صورتحساب را تا پایان سال ۱۴۰۵ تمدید کرده و تمام تکالیف مالیاتی کسب‌وکارها را لغو نکرده است.

این تمدید چه مزیتی برای اصناف دارد؟

مهم‌ترین اثر این تصمیم، کاهش هزینه و پیچیدگی صدور صورتحساب برای کسب‌وکارهای کوچک و واحدهای صنفی دارای فروش تک‌نرخ است.

مؤدیان واجد شرایط می‌توانند در فروش‌های روزمره به مصرف‌کننده نهایی، از همان رسید کارتخوان یا درگاه پرداخت به‌عنوان صورتحساب نوع سه استفاده کنند و لازم نیست برای هر تراکنش، صورتحساب جداگانه‌ای با اطلاعات کامل خریدار صادر کنند.

اتاق اصناف ایران نیز اعلام کرده است تمدید این مهلت پس از پیگیری‌ها و نشست‌های انجام‌شده با سازمان امور مالیاتی و با هدف تسهیل اجرای مقررات و تکریم مؤدیان صورت گرفته است.

کسب‌وکارها پیش از استفاده از این تسهیل چه مواردی را بررسی کنند؟

صاحبان مشاغل بهتر است پیش از اتکا به رسید کارتخوان، موارد زیر را بررسی کنند:


  • آیا تمام کالاها و خدمات دارای نرخ یکسان ارزش افزوده هستند؟

  • آیا بخشی از فروش معاف و بخش دیگر مشمول مالیات است؟

  • آیا خریدار مصرف‌کننده نهایی است یا صورتحساب نوع یک می‌خواهد؟

  • آیا دستگاه کارتخوان و درگاه پرداخت به پرونده مالیاتی صحیح متصل است؟

  • آیا مبلغ ثبت‌شده در کارتخوان با مبلغ واقعی فروش برابر است؟

  • آیا اسناد خرید، فروش، مرجوعی و برگشت وجه نگهداری می‌شوند؟

در صورت فروش کالاها یا خدمات با نرخ‌های متفاوت، بهتر است مؤدی پیش از اقدام با حسابدار، مشاور مالیاتی یا اداره امور مالیاتی پرونده خود مشورت کند.

مثال کاربردی برای اعتبار رسید کارتخوان

فرض کنید یک واحد خدماتی فقط یک خدمت مشخص ارائه می‌کند و تمام درآمد آن خدمت مشمول یک نرخ ثابت مالیات بر ارزش افزوده است.

اگر مشتری مصرف‌کننده نهایی باشد و مبلغ را با دستگاه کارتخوان پرداخت کند، رسید صادرشده می‌تواند تا پایان سال ۱۴۰۵ در حکم صورتحساب الکترونیکی نوع سه قرار گیرد.

اما اگر مشتری یک شرکت باشد و بخواهد مالیات پرداخت‌شده را در اظهارنامه ارزش افزوده خود به‌عنوان اعتبار خرید ثبت کند، فروشنده باید صورتحساب الکترونیکی نوع یک با اطلاعات شرکت خریدار صادر کند.

در مثال دیگری، اگر یک فروشگاه هم کالای معاف و هم کالای مشمول مالیات بفروشد، صرف دریافت مجموع مبلغ از طریق یک کارتخوان، لزوماً شرایط فروش تک‌نرخ را ایجاد نمی‌کند.

هشدار درباره برداشت اشتباه از بخشنامه

این بخشنامه به معنی معافیت اصناف از مالیات، حذف سامانه مؤدیان یا بی‌نیازی تمام فروشندگان از صدور صورتحساب نیست.

برداشت‌های نادرست زیر از این خبر صحیح نیست:


  • تمام دارندگان کارتخوان از صدور صورتحساب معاف شده‌اند.

  • رسید کارتخوان برای دریافت اعتبار ارزش افزوده خریدار کافی است.

  • کسب‌وکارهای دارای چند نرخ مالیاتی نیز بدون شرط مشمول هستند.

  • تمام واریزهای بانکی و کارت‌به‌کارت صورتحساب الکترونیکی محسوب می‌شوند.

  • اتصال کارتخوان به پرونده مالیاتی دیگر اهمیتی ندارد.

  • تمدید اعتبار رسید کارتخوان به معنی بخشودگی مالیات است.

خبر جدید فقط مدت اجرای یک تسهیل قانونی را برای گروه مشخصی از مؤدیان تا پایان سال ۱۴۰۵ تمدید کرده است.

سامانه‌های رسمی امور مالیاتی

مؤدیان برای مشاهده پرونده، ابزارهای پرداخت، کارپوشه و خدمات مالیاتی باید فقط از سامانه‌های رسمی سازمان امور مالیاتی استفاده کنند.


ورود به درگاه ملی خدمات الکترونیک مالیاتی

صاحبان کسب‌وکار نباید اطلاعات حساب کاربری، رمز ورود، کد پیامکی یا اطلاعات پرونده مالیاتی خود را در اختیار اشخاص و صفحات ناشناس قرار دهند.

جمع‌بندی

سازمان امور مالیاتی اعتبار رسید دستگاه‌های کارتخوان بانکی و درگاه‌های پرداخت الکترونیکی را به‌عنوان صورتحساب الکترونیکی تا پایان سال ۱۴۰۵ تمدید کرده است. این تصمیم برای مؤدیانی اجرا می‌شود که کالا یا خدمات واحد عرضه می‌کنند یا تمام کالاها و خدمات آنان دارای نرخ یکسان مالیات بر ارزش افزوده است.

رسید کارتخوان این مؤدیان می‌تواند در فروش به مصرف‌کننده نهایی، صورتحساب الکترونیکی نوع سه محسوب شود. بااین‌حال، اگر خریدار خواهان استفاده از اعتبار مالیات بر ارزش افزوده باشد، فروشنده باید صورتحساب الکترونیکی نوع یک صادر کند؛ زیرا رسید کارتخوان برای ایجاد اعتبار مالیاتی خریدار کافی نیست.

این تمدید به معنی حذف سایر تکالیف مالیاتی، معافیت از مالیات یا مشمول‌شدن تمام کسب‌وکارها نیست. مؤدیان دارای کالا و خدمات با نرخ‌های متفاوت باید ضوابط صدور صورتحساب متناسب با فعالیت خود را رعایت کنند.

سؤالات متداول

رسید کارتخوان تا چه زمانی صورتحساب الکترونیکی محسوب می‌شود؟

برای مؤدیان واجد شرایط، تا پایان سال ۱۴۰۵.

چه مؤدیانی مشمول این تسهیل هستند؟

افرادی که کالا یا خدمات واحد عرضه می‌کنند یا تمام کالاها و خدماتشان مشمول نرخ یکسان مالیات بر ارزش افزوده است.

آیا همه دارندگان کارتخوان از صدور صورتحساب جداگانه معاف هستند؟

خیر. این تسهیل فقط برای مؤدیان دارای شرایط تعیین‌شده اجرا می‌شود.

آیا رسید کارتخوان برای اعتبار مالیاتی خریدار کافی است؟

خیر. خریدار برای استفاده از اعتبار مالیات بر ارزش افزوده به صورتحساب الکترونیکی نوع یک نیاز دارد.

اگر فروشگاه کالاهای معاف و مشمول مالیات بفروشد، رسید کارتخوان کافی است؟

در صورت متفاوت‌بودن نرخ مالیات کالاها و خدمات، نمی‌توان بدون بررسی ضوابط، رسید عادی کارتخوان را برای تمام فروش‌ها کافی دانست.

آیا کارت‌به‌کارت نیز صورتحساب الکترونیکی محسوب می‌شود؟

بخشنامه مشخصاً درباره رسید دستگاه کارتخوان بانکی و درگاه پرداخت الکترونیکی است و نباید آن را به کارت‌به‌کارت عادی تعمیم داد.

آیا این بخشنامه به معنی بخشودگی مالیات است؟

خیر. بخشنامه فقط درباره پذیرش رسید پرداخت به‌عنوان صورتحساب الکترونیکی است و مالیات یا سایر تکالیف مؤدی را حذف نمی‌کند.