عظیمیراد از ثبت درخواست استیضاح وزیر آموزشوپرورش خبر داد؛ ماجرای تعویق امتحانات نهایی چیست؟
احسان عظیمیراد، نماینده مشهد و کلات و سخنگوی کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، پس از پایان مهلت ۲۴ ساعتهای که برای تصمیمگیری درباره تعویق امتحانات نهایی تعیین کرده بود، از ثبت درخواست استیضاح علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش، در سامانه قانونگذاری مجلس خبر داد.
عظیمیراد در حسابهای رسمی خود نوشت که مهلت وزیر آموزشوپرورش برای اتخاذ تدبیر درباره تعویق امتحانات نهایی پایان یافته است و درخواست استیضاح وزیر در سامانه قانونگذاری مجلس ثبت میشود. او در بخش دیگری از پیام خود، با عباراتی تند از عملکرد برخی معاونان وزارت آموزشوپرورش انتقاد کرد.
بااینحال، میان «ثبت درخواست در سامانه مجلس»، «جمعآوری امضای نمایندگان»، «ارجاع به کمیسیون»، «طرح در جلسه علنی» و «اعلام وصول استیضاح» تفاوت حقوقی وجود دارد. تا زمان تنظیم این گزارش، اطلاعیهای رسمی از هیئترئیسه مجلس یا خبرگزاری خانه ملت درباره اعلام وصول استیضاح وزیر آموزشوپرورش منتشر نشده است.
او گفته بود پیشنهادهای مختلفی به وزارت آموزشوپرورش ارائه شده است؛ از جمله:
پس از پایان این مهلت، او نوشت:
«پایان مهلت وزیر آموزشوپرورش در اتخاذ تدبیر برای تعویق امتحانات نهایی؛ استیضاح وزیر آموزشوپرورش امروز در سامانه قانونگذاری مجلس ثبت میشود.»
این جمله نشان میدهد او از تصمیم خود برای آغاز فرایند استیضاح خبر داده است؛ اما بهتنهایی اثبات نمیکند که درخواست، حداقل امضاهای لازم را دریافت کرده یا از سوی هیئترئیسه مجلس اعلام وصول شده باشد.
عبارتهای دقیقتر عبارتاند از:
مطابق ماده ۲۲۰ نیز موضوع استیضاح باید بهصورت صریح و با ذکر موارد مشخص، مکتوب و به هیئترئیسه مجلس تحویل داده شود. پس از آن، هیئترئیسه درخواست را به کمیسیون تخصصی مربوط ارجاع میدهد.
کمیسیون مربوط حداکثر یک هفته فرصت دارد با دعوت از وزیر و استیضاحکنندگان، محورهای مطرحشده را بررسی کند. اگر پس از این مرحله دستکم ۱۰ امضا باقی بماند، استیضاح در نخستین جلسه علنی مطرح میشود و وزیر باید ظرف ۱۰ روز برای پاسخگویی در مجلس حاضر شود.
فرایند کلی عبارت است از:
تغییر برنامه آزمونها باید از سوی ستاد عالی آزمونهای وزارت آموزشوپرورش یا مرجع قانونی مسئول اعلام شود. تا زمانی که اطلاعیه رسمی جدیدی صادر نشود، دانشآموزان باید مطابق برنامه ابلاغشده در امتحانات شرکت کنند.
حتی در صورت اعلام وصول استیضاح، وزیر تا زمان رأیگیری مجلس همچنان مسئول وزارت آموزشوپرورش است و برنامههای اجرایی وزارتخانه ادامه خواهد داشت.
براساس اطلاعیه ستاد عالی آزمونها:
لغو آزمونها در چهار استان به معنای تعویق سراسری امتحانات در تمام کشور نیست. دانشآموزان سایر استانها باید تا زمان انتشار اطلاعیه تازه، برنامه قبلی را ملاک قرار دهند.
کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ قرار است در روزهای ۲۹ و ۳۰ مرداد برگزار شود و هر تغییر گسترده در امتحانات نهایی ممکن است بر مراحل تصحیح، ثبت نمرات و آمادهسازی سوابق تحصیلی داوطلبان اثر بگذارد. عظیمیراد گفته است وزارتخانه این محدودیت زمانی را یکی از دلایل مخالفت با تعویق سراسری عنوان کرده است.
این توضیحات به نقل از سخنگوی کمیسیون آموزش مطرح شده است و برای اطلاع از موضع نهایی وزارتخانه باید اطلاعیه رسمی آموزشوپرورش ملاک قرار گیرد.
تعویق امتحان زمانی قطعی است که وزارت آموزشوپرورش یا مرجع قانونی مربوط، اطلاعیه رسمی صادر کند.
برای حضور یا عدم حضور در آزمون فقط این منابع معتبر هستند:
برای اینکه موضوع به موضع رسمی مجلس تبدیل شود، باید مراحل قانونی طی شود و هیئترئیسه، کمیسیون آموزش یا صحن علنی مجلس تصمیم مشخصی بگیرند.
همچنین انتقاد عظیمیراد از «معاونان نالایق» یک ارزیابی سیاسی از سوی او است و نباید بهعنوان نتیجه یک رسیدگی رسمی یا اثبات تخلف افراد معرفی شود.
وزیر آموزشوپرورش پس از طرح استیضاح حداکثر ۱۰ روز فرصت دارد در مجلس حاضر شود و به محورهای اعلامشده پاسخ دهد. در پایان جلسه، نمایندگان درباره اعتماد یا عدم اعتماد به وزیر رأی میدهند.
نتیجه ممکن است یکی از حالتهای زیر باشد:
بااینحال، هنوز نمیتوان گفت استیضاح وزیر رسماً اعلام وصول شده است. درخواست باید دستکم ۱۰ امضا دریافت کند، به کمیسیون آموزش ارجاع شود و پس از حفظ حدنصاب در جلسه علنی مجلس مطرح شود.
از سوی دیگر، آغاز فرایند استیضاح باعث لغو خودکار امتحانات نمیشود. در وضعیت فعلی فقط امتحانات مشخصشده پایههای یازدهم و دوازدهم در چهار استان جنوبی به تعویق افتادهاند و سایر دانشآموزان باید اطلاعیه رسمی آموزشوپرورش را ملاک قرار دهند.
احسان عظیمیراد، نماینده مشهد و کلات و سخنگوی کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، پس از پایان مهلت ۲۴ ساعتهای که برای تصمیمگیری درباره تعویق امتحانات نهایی تعیین کرده بود، از ثبت درخواست استیضاح علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش، در سامانه قانونگذاری مجلس خبر داد.
عظیمیراد در حسابهای رسمی خود نوشت که مهلت وزیر آموزشوپرورش برای اتخاذ تدبیر درباره تعویق امتحانات نهایی پایان یافته است و درخواست استیضاح وزیر در سامانه قانونگذاری مجلس ثبت میشود. او در بخش دیگری از پیام خود، با عباراتی تند از عملکرد برخی معاونان وزارت آموزشوپرورش انتقاد کرد.
بااینحال، میان «ثبت درخواست در سامانه مجلس»، «جمعآوری امضای نمایندگان»، «ارجاع به کمیسیون»، «طرح در جلسه علنی» و «اعلام وصول استیضاح» تفاوت حقوقی وجود دارد. تا زمان تنظیم این گزارش، اطلاعیهای رسمی از هیئترئیسه مجلس یا خبرگزاری خانه ملت درباره اعلام وصول استیضاح وزیر آموزشوپرورش منتشر نشده است.
عظیمیراد چرا خواستار تعویق امتحانات نهایی شد؟
سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس پیش از این اعلام کرده بود که دانشآموزان و خانوادهها به دلیل فشردگی برنامه امتحانات، شرایط امنیتی بعضی استانها، اضطراب ناشی از وضعیت کشور و همزمانی بخشی از برنامه با ایام اربعین، درخواستهای زیادی برای تغییر زمان آزمونها ارسال کردهاند.او گفته بود پیشنهادهای مختلفی به وزارت آموزشوپرورش ارائه شده است؛ از جمله:
- افزایش فاصله و فرجه میان امتحانات نهایی
- انتقال برخی آزمونها به بعد از اربعین
- تعویق کنکور سراسری و تغییر متناسب برنامه امتحانات
- اتخاذ تصمیم ویژه برای استانهای درگیر شرایط امنیتی
اولتیماتوم ۲۴ ساعته به وزیر آموزشوپرورش چه بود؟
عظیمیراد پیش از انتشار پیام جدید، در شبکه اجتماعی ایکس به وزیر آموزشوپرورش ۲۴ ساعت مهلت داده بود تا امتحانات نهایی در سراسر کشور به تعویق بیفتد و اعلام کرده بود در غیر این صورت از ابزارهای نظارتی مجلس استفاده میکند.پس از پایان این مهلت، او نوشت:
«پایان مهلت وزیر آموزشوپرورش در اتخاذ تدبیر برای تعویق امتحانات نهایی؛ استیضاح وزیر آموزشوپرورش امروز در سامانه قانونگذاری مجلس ثبت میشود.»
این جمله نشان میدهد او از تصمیم خود برای آغاز فرایند استیضاح خبر داده است؛ اما بهتنهایی اثبات نمیکند که درخواست، حداقل امضاهای لازم را دریافت کرده یا از سوی هیئترئیسه مجلس اعلام وصول شده باشد.
آیا وزیر آموزشوپرورش استیضاح شده است؟
در حال حاضر استفاده از عبارت «وزیر آموزشوپرورش استیضاح شد» دقیق نیست.عبارتهای دقیقتر عبارتاند از:
- عظیمیراد از ثبت درخواست استیضاح خبر داد.
- فرایند اولیه استیضاح وزیر آموزشوپرورش در حال پیگیری است.
- هنوز اعلام وصول رسمی استیضاح تأیید نشده است.
استیضاح یک وزیر در مجلس چه مراحلی دارد؟
براساس ماده ۲۱۹ قانون آییننامه داخلی مجلس، استیضاح یک وزیر زمانی قابلیت طرح دارد که حداقل ۱۰ نماینده آن را امضا کرده باشند.مطابق ماده ۲۲۰ نیز موضوع استیضاح باید بهصورت صریح و با ذکر موارد مشخص، مکتوب و به هیئترئیسه مجلس تحویل داده شود. پس از آن، هیئترئیسه درخواست را به کمیسیون تخصصی مربوط ارجاع میدهد.
کمیسیون مربوط حداکثر یک هفته فرصت دارد با دعوت از وزیر و استیضاحکنندگان، محورهای مطرحشده را بررسی کند. اگر پس از این مرحله دستکم ۱۰ امضا باقی بماند، استیضاح در نخستین جلسه علنی مطرح میشود و وزیر باید ظرف ۱۰ روز برای پاسخگویی در مجلس حاضر شود.
فرایند کلی عبارت است از:
- تنظیم متن و محورهای استیضاح
- ثبت درخواست و جمعآوری امضای نمایندگان
- رسیدن تعداد امضاها به حداقل ۱۰ نفر
- تحویل رسمی درخواست به هیئترئیسه مجلس
- ارجاع درخواست به کمیسیون آموزش
- برگزاری جلسه با حضور وزیر و نمایندگان متقاضی
- بررسی باقیماندن حداقل ۱۰ امضا
- طرح استیضاح در جلسه علنی
- حضور وزیر و ارائه توضیحات
- رأیگیری درباره اعتماد یا عدم اعتماد به وزیر
آیا ثبت استیضاح باعث تعویق امتحانات نهایی میشود؟
خیر. آغاز فرایند استیضاح بهصورت خودکار برنامه امتحانات نهایی را تغییر نمیدهد.تغییر برنامه آزمونها باید از سوی ستاد عالی آزمونهای وزارت آموزشوپرورش یا مرجع قانونی مسئول اعلام شود. تا زمانی که اطلاعیه رسمی جدیدی صادر نشود، دانشآموزان باید مطابق برنامه ابلاغشده در امتحانات شرکت کنند.
حتی در صورت اعلام وصول استیضاح، وزیر تا زمان رأیگیری مجلس همچنان مسئول وزارت آموزشوپرورش است و برنامههای اجرایی وزارتخانه ادامه خواهد داشت.
آخرین وضعیت امتحانات نهایی چیست؟
وزارت آموزشوپرورش امتحانات نهایی مشخصی را در چهار استان هرمزگان، بوشهر، خوزستان و سیستانوبلوچستان به تعویق انداخته است.براساس اطلاعیه ستاد عالی آزمونها:
- امتحانات پایه دوازدهم روز پنجشنبه ۲۵ تیر در چهار استان برگزار نشد.
- امتحانات پایه یازدهم روز شنبه ۲۷ تیر در همین چهار استان به تعویق افتاد.
- زمان جایگزین این امتحانات متعاقباً اعلام میشود.
لغو آزمونها در چهار استان به معنای تعویق سراسری امتحانات در تمام کشور نیست. دانشآموزان سایر استانها باید تا زمان انتشار اطلاعیه تازه، برنامه قبلی را ملاک قرار دهند.
چرا وزارت آموزشوپرورش با تعویق سراسری موافقت نکرد؟
براساس اظهارات عظیمیراد، وزارت آموزشوپرورش به برنامه کنکور سراسری و زمان لازم برای تصحیح اوراق، ثبت سوابق تحصیلی و ارسال نمرات استناد کرده است.کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ قرار است در روزهای ۲۹ و ۳۰ مرداد برگزار شود و هر تغییر گسترده در امتحانات نهایی ممکن است بر مراحل تصحیح، ثبت نمرات و آمادهسازی سوابق تحصیلی داوطلبان اثر بگذارد. عظیمیراد گفته است وزارتخانه این محدودیت زمانی را یکی از دلایل مخالفت با تعویق سراسری عنوان کرده است.
این توضیحات به نقل از سخنگوی کمیسیون آموزش مطرح شده است و برای اطلاع از موضع نهایی وزارتخانه باید اطلاعیه رسمی آموزشوپرورش ملاک قرار گیرد.
آیا مجلس میتواند مستقیماً امتحانات را لغو کند؟
برنامهریزی و اجرای امتحانات نهایی در اختیار وزارت آموزشوپرورش و ستاد عالی آزمونها است. نمایندگان مجلس میتوانند از ابزارهای نظارتی مانند تذکر، سؤال، تحقیق و تفحص و استیضاح استفاده کنند؛ اما یک نماینده بهتنهایی نمیتواند با انتشار پیام، برنامه آزمونهای نهایی را لغو کند.تعویق امتحان زمانی قطعی است که وزارت آموزشوپرورش یا مرجع قانونی مربوط، اطلاعیه رسمی صادر کند.
دانشآموزان چگونه اخبار معتبر را تشخیص دهند؟
با انتشار اخبار مختلف درباره تعویق امتحانات و استیضاح وزیر، دانشآموزان باید میان خبر سیاسی و اطلاعیه اجرایی تفاوت بگذارند.برای حضور یا عدم حضور در آزمون فقط این منابع معتبر هستند:
- سایت رسمی وزارت آموزشوپرورش
- سامانه مایمدیو
- اداره کل آموزشوپرورش استان
- مدرسه و حوزه امتحانی دانشآموز
- اطلاعیه رسمی ستاد عالی آزمونها
مشاهده اطلاعیههای وزارت آموزشوپرورش
آیا عبارتهای تند عظیمیراد موضع رسمی مجلس است؟
خیر. عبارت منتشرشده درباره وزیر و معاونان وزارت آموزشوپرورش، اظهارنظر شخصی احسان عظیمیراد در حساب رسمی خودش است.برای اینکه موضوع به موضع رسمی مجلس تبدیل شود، باید مراحل قانونی طی شود و هیئترئیسه، کمیسیون آموزش یا صحن علنی مجلس تصمیم مشخصی بگیرند.
همچنین انتقاد عظیمیراد از «معاونان نالایق» یک ارزیابی سیاسی از سوی او است و نباید بهعنوان نتیجه یک رسیدگی رسمی یا اثبات تخلف افراد معرفی شود.
اگر استیضاح اعلام وصول شود چه اتفاقی میافتد؟
اگر درخواست حداقل ۱۰ امضا داشته باشد و پس از بررسی کمیسیون همچنان حدنصاب خود را حفظ کند، در جلسه علنی مجلس مطرح خواهد شد.وزیر آموزشوپرورش پس از طرح استیضاح حداکثر ۱۰ روز فرصت دارد در مجلس حاضر شود و به محورهای اعلامشده پاسخ دهد. در پایان جلسه، نمایندگان درباره اعتماد یا عدم اعتماد به وزیر رأی میدهند.
نتیجه ممکن است یکی از حالتهای زیر باشد:
- نمایندگان از توضیحات وزیر قانع شوند و او در سمت خود باقی بماند.
- امضاکنندگان پیش از طرح در صحن، امضای خود را پس بگیرند و درخواست از حدنصاب بیفتد.
- مجلس به وزیر رأی عدم اعتماد بدهد و او از سمت خود برکنار شود.
جمعبندی
احسان عظیمیراد پس از پایان اولتیماتوم ۲۴ ساعته خود به وزیر آموزشوپرورش اعلام کرده است که درخواست استیضاح علیرضا کاظمی در سامانه قانونگذاری مجلس ثبت میشود. علت اصلی این اقدام، خودداری وزارتخانه از تعویق سراسری امتحانات نهایی عنوان شده است.بااینحال، هنوز نمیتوان گفت استیضاح وزیر رسماً اعلام وصول شده است. درخواست باید دستکم ۱۰ امضا دریافت کند، به کمیسیون آموزش ارجاع شود و پس از حفظ حدنصاب در جلسه علنی مجلس مطرح شود.
از سوی دیگر، آغاز فرایند استیضاح باعث لغو خودکار امتحانات نمیشود. در وضعیت فعلی فقط امتحانات مشخصشده پایههای یازدهم و دوازدهم در چهار استان جنوبی به تعویق افتادهاند و سایر دانشآموزان باید اطلاعیه رسمی آموزشوپرورش را ملاک قرار دهند.