از صبح شنبه ۲۳ خردادماه سیستمهای بانکی سه بانک بزرگ کشور — بانک ملی، بانک تجارت و بانک صادرات — با اختلال و قطعی گسترده مواجه شدهاند و تا زمان تنظیم این خبر مشکل همچنان ادامه دارد. گزارشها نشان میدهد خدماتی از جمله اینترنتبانک، موبایلبانک، درگاههای پرداخت اینترنتی مرتبط، و بعضاً خودپردازها و پایانههای فروش (POS) تحتتاثیر این اختلال قرار گرفتهاند. تا این لحظه مقام رسمی یا اطلاعیهای مشترک از سوی بانکهای مربوط یا بانک مرکزی درباره علت یا زمان رفع کامل مشکل منتشر نکرده است؛ کاربران و مشتریان این بانکها از مراجعه غیرضروری و انجام تراکنشهای حساس خودداری کنند و در صورت بروز عملیات ناقص یا ناموفق، مستندات مربوط را نگهداری کنند.
خدمات و بخشهای متاثر
برخی از اثرات گزارششده توسط مشتریان و کسبوکارها شامل موارد زیر است:
• عدم دسترسی به اینترنتبانک و موبایلبانک مشتریان بانک ملی، تجارت و صادرات.
• اختلال در درگاههای پرداخت اینترنتی که از خدمات این بانکها استفاده میکنند؛ پرداختهای آنلاین با خطا مواجه شده یا برگشت خوردهاند.
• گزارشهایی درباره کندی یا انقطاع در پایانههای فروش (POS) و بعضی خودپردازها (ATM) که امکان برداشت یا بررسی مانده را مختل کردهاند.
• تاخیر یا نامشخص بودن وضعیت تراکنشهای بینبانکی و حوالههای فوری؛ برخی مشتریان پیام «ناموفق» یا «در انتظار» دریافت کردهاند.
توصیههای فوری برای مشتریان و کسبوکارها
تا زمان انتشار اطلاعیه رسمی و رفع اختلال، اقدامات زیر به کاهش خسارت و سردرگمی کمک میکند:
• از انجام تراکنشهای مهم و بزرگ (حوالههای مبلغ بالا، پرداخت حقوق، خریدهای عمده) خودداری کنید تا درصورت بروز خطا نیاز به پیگیری طولانی پیش نیاید.
• اگر تراکنشی ناموفق یا ناقص ثبت شد، از لحظه و زمان، شماره پیگیری، رسید اینترنتی یا اسکرینشات از پیام خطا ذخیره کنید؛ این مدارک برای پیگیری بعدی ضروریاند.
• پیش از مراجعه حضوری به شعبه، با تلفنهای اعلامشده شعبه یا کانالهای رسمی بانک (سایت رسمی یا شبکههای اجتماعی رسمی بانک) وضعیت را استعلام کنید تا از ازدحام و مراجعه بیمورد جلوگیری شود.
• برای پرداختهای ضروری از کارتها یا حسابهای بانکی دیگر (در صورت امکان) استفاده کنید یا با فروشنده برای روش پرداخت جایگزین توافق کنید.
• کسبوکارها و پذیرندهها پیش از تسویه و اعلام وصول از پذیرش تراکنشهایی که پیام تایید نهایی ندارند خودداری کنند و ماندهگیریهای روزانه را بعد از رفع اختلال بازبینی کنند.
• اگر مبلغی از حساب کم شده اما تراکنش «ناموفق» گزارش شده است، برای پیگیری رسمی از رسیدها، گزارشهای بانکی و گفتگو با شعبه یا پشتیبانی بانک استفاده کنید؛ معمولاً بانک موظف به بررسی و اصلاح است.
نحوه پیگیری و انتظارات
تا زمان صدور اطلاعیه رسمی از سوی بانکها یا بانک مرکزی، کاربران میتوانند از راههای زیر وضعیت را پیگیری کنند:
• مراجعه به سایت رسمی هر بانک و کانالهای ارتباطی رسمی برای دریافت اطلاعیه و راهنمایی.
• تماس با شعب محلی یا مرکز ارتباط مشتریان (در صورت در دسترس بودن) و ثبت گزارش با ذکر زمان و جزئیات خطا.
• در صورت بروز خسارت مالی یا برداشت غیرمجاز، درخواست ثبت شکایت رسمی و دریافت کد پیگیری از بانک مربوطه.
معمولاً در اختلالهای سیستمی، بانکها پس از رفع مشکل گزارش جامعی درباره زمانبندی و اصلاح تراکنشهای معلق منتشر میکنند؛ لذا پیگیری مستمر و حفظ مدارک میتواند فرایند بازگرداندن وجه یا اصلاح را تسهیل کند.
سوالات متداول (FAQ)
س: علت اختلال چیست و چه زمانی رفع میشود؟
ج: تا زمان انتشار این خبر، علت رسمی از سوی بانکها یا بانک مرکزی اعلام نشده است؛ زمان رفع اختلال نامشخص است و کاربران باید اطلاعیههای رسمی را دنبال کنند.
س: آیا وجهی که برای تراکنش ناموفق کم شده باز میگردد؟
ج: معمولاً بانکی که تراکنش را ثبت کرده مسئول پیگیری است و در صورت اثبات خطای سیستمی، وجه بازگردانده یا اصلاح میشود؛ اما برای تسریع پیگیری، رسید یا اسکرینشات خطا را نگهدارید و درخواست رسمی در شعبه یا پشتیبانی ثبت کنید.
س: آیا خودپردازها و POS هم از مدار خارج شدهاند؟
ج: گزارشهایی درباره اختلال در برخی خودپردازها و پایانهها منتشر شده است؛ گستردگی و نقاط دقیق قطع خدمات بسته به وضعیت شعب و شبکههای ارتباطی متفاوت است.
س: برای کسبوکارها چه توصیهای دارید؟
ج: از پذیرش تراکنشهای مشکوک خودداری کنید، گزارشهای تراکنش را محفوظ نگه دارید، و در صورت نیاز به تأمین فوری وجه از راهکارهای جایگزین (نقد یا سایر سیستمهای پرداخت) استفاده کنید تا ریسک پیمایش کسبوکار کاهش یابد.
منبع: سایت سیتنا