پرونده کیفری بزرگ آمریکا علیه شرکت چینی هواوی پس از حدود هشت سال وارد مرحله محاکمه شده است. انتخاب اعضای هیئت منصفه در دادگاه فدرال بروکلین نیویورک از ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ آغاز شده و هواوی با مجموعه‌ای از اتهامات سنگین از جمله فریب مؤسسات مالی درباره فعالیت‌های تجاری در ایران، نقض تحریم‌های آمریکا، پول‌شویی، اخاذی سازمان‌یافته و سرقت اسرار تجاری شرکت‌های آمریکایی روبه‌رو است.
هواوی اتهامات مطرح‌شده را رد کرده و خود را بی‌گناه می‌داند. در مقابل، دادستان‌های آمریکایی می‌گویند این شرکت برای سال‌ها رابطه واقعی خود با شرکتی به نام Skycom را پنهان کرده و از این ساختار برای ادامه فعالیت در ایران و انجام تراکنش‌های دلاری استفاده کرده است.
محاکمه هواوی در آمریکا از چه زمانی آغاز شد؟
مرحله انتخاب هیئت منصفه پرونده در ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ در دادگاه فدرال منطقه شرقی نیویورک در بروکلین آغاز شد.
ریشه این پرونده به تحقیقات چندین سال قبل دولت آمریکا بازمی‌گردد. دادستان‌های آمریکایی در سال ۲۰۱۸ به‌صورت محرمانه اتهاماتی را علیه هواوی مطرح کردند و پرونده در سال‌های بعد گسترش یافت.
اکنون پس از سال‌ها رسیدگی مقدماتی، اختلافات حقوقی و بررسی مدارک، پرونده اصلی علیه شرکت هواوی به مرحله محاکمه در برابر هیئت منصفه رسیده است.
اتهامات آمریکا علیه هواوی چیست؟
پرونده هواوی فقط به تجارت این شرکت در ایران محدود نیست. دادستان‌های آمریکایی مجموعه‌ای از اتهامات را علیه این غول فناوری چینی مطرح کرده‌اند.
از جمله مهم‌ترین اتهامات می‌توان به کلاهبرداری بانکی و الکترونیکی، پول‌شویی، نقض تحریم‌های ایران و کره شمالی، اخاذی سازمان‌یافته و سرقت اسرار تجاری اشاره کرد.
بخش مهمی از پرونده به این ادعا مربوط می‌شود که هواوی اطلاعات کامل و دقیقی درباره فعالیت‌های خود در ایران و ارتباطش با شرکت Skycom در اختیار بانک‌های بین‌المللی قرار نداده است.
شرکت Skycom چه ارتباطی با پرونده هواوی و ایران دارد؟
Skycom Tech یکی از مهم‌ترین نام‌ها در پرونده آمریکا علیه هواوی است. دادستان‌های آمریکایی ادعا می‌کنند این شرکت صرفاً یک شریک تجاری مستقل هواوی در ایران نبوده و در واقع تحت کنترل هواوی قرار داشته است.
براساس کیفرخواست وزارت دادگستری آمریکا، کارکنان هواوی از سال ۲۰۰۷ درباره ماهیت ارتباط هواوی و Skycom اطلاعات نادرستی ارائه کرده‌اند.
دادستان‌ها می‌گویند هواوی مدعی شده بود سهام خود در Skycom را به یک طرف مستقل فروخته است؛ در حالی که طبق ادعای آمریکا، انتقال سهام به شرکتی انجام شده بود که همچنان تحت کنترل هواوی قرار داشت.
اتهام فریب بانک‌ها توسط هواوی چیست؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های پرونده مربوط به بانک‌هایی است که تراکنش‌های بین‌المللی هواوی را پردازش می‌کردند. نام بانک HSBC نیز در این پرونده مطرح شده است.
استدلال دادستان‌های آمریکایی این است که اگر بانک‌ها از ماهیت واقعی ارتباط هواوی با Skycom و فعالیت‌های آن در ایران اطلاع داشتند، ممکن بود به دلیل خطر نقض تحریم‌های آمریکا از پردازش تراکنش‌ها خودداری کنند.
به همین دلیل دادستان‌ها باید در دادگاه نشان دهند اطلاعات ارائه‌شده توسط هواوی به مؤسسات مالی نادرست یا گمراه‌کننده بوده و این اطلاعات در تصمیم بانک‌ها برای ادامه ارائه خدمات اهمیت داشته است.
چه مقدار تراکنش دلاری در پرونده هواوی مطرح شده است؟
طبق اسناد منتشرشده از سوی وزارت دادگستری آمریکا، بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ حدود ۱۰۰ میلیون دلار تراکنش دلاری مرتبط با Skycom از طریق یک مؤسسه مالی بین‌المللی پردازش شده که بخشی از آن از سیستم مالی آمریکا عبور کرده است.
دادستان‌های آمریکایی مدعی هستند حداقل بخشی از این تراکنش‌ها با فعالیت‌های انجام‌شده در ایران ارتباط داشته و به همین دلیل مشمول مقررات تحریمی آمریکا بوده است.
پرونده منگ وانژو چه ارتباطی با محاکمه هواوی دارد؟
یکی از مهم‌ترین اتفاقات این پرونده، بازداشت منگ وانژو، مدیر مالی وقت هواوی و دختر بنیان‌گذار این شرکت، در کانادا در دسامبر ۲۰۱۸ بود.
آمریکا خواستار استرداد او شده بود و این پرونده برای چند سال به یکی از موضوعات اصلی تنش میان آمریکا، چین و کانادا تبدیل شد.
منگ در سال ۲۰۲۱ در چارچوب یک توافق با دادستان‌های آمریکایی، بیانیه‌ای درباره برخی واقعیت‌های پرونده پذیرفت و پس از آن اجازه یافت کانادا را ترک کرده و به چین بازگردد.
پرونده شخصی او بعداً مطابق توافق مختومه شد، اما پرونده کیفری علیه خود شرکت هواوی ادامه پیدا کرد و اکنون به مرحله محاکمه رسیده است.
آیا پرونده هواوی فقط درباره ایران است؟
خیر. هرچند فعالیت هواوی در ایران بخش بسیار مهمی از پرونده است، اتهامات آمریکا گسترده‌تر هستند.
دادستان‌ها هواوی را به توطئه برای سرقت اسرار تجاری از چند شرکت فناوری آمریکایی نیز متهم کرده‌اند. همچنین ادعاهایی درباره فعالیت این شرکت در کره شمالی و ارائه برخی تجهیزات نظارتی در ایران مطرح شده است.
هواوی این اتهامات را رد کرده و پیش‌تر پرونده آمریکا را دارای انگیزه‌های سیاسی و بخشی از تلاش واشنگتن برای محدود کردن پیشرفت فناوری چین دانسته است.
هواوی در برابر اتهامات آمریکا چه می‌گوید؟
هواوی در پرونده کیفری اعلام بی‌گناهی کرده و اتهامات دولت آمریکا را نمی‌پذیرد.
این شرکت در سال‌های گذشته بارها استدلال کرده که اقدامات آمریکا علیه آن با رقابت فناوری میان واشنگتن و پکن ارتباط دارد و دولت آمریکا از ابزارهای قانونی و تحریمی برای محدود کردن یک رقیب بزرگ چینی استفاده می‌کند.
بنابراین موارد مطرح‌شده در کیفرخواست در حال حاضر اتهامات دادستانی هستند و رسیدن پرونده به دادگاه به معنی اثبات جرم هواوی نیست.
دادستان‌ها برای محکوم کردن هواوی باید چه چیزی را ثابت کنند؟
یکی از مهم‌ترین موضوعات دادگاه، اثبات عمدی بودن رفتارهای ادعایی است. دادستان‌ها باید مدارک و شهادت‌هایی ارائه کنند که هیئت منصفه را متقاعد کند هواوی آگاهانه اطلاعات نادرست یا گمراه‌کننده در اختیار بانک‌ها قرار داده یا در جرایم مطرح‌شده در کیفرخواست مشارکت داشته است.
در مقابل، وکلای هواوی می‌توانند اعتبار مدارک، نحوه تفسیر ارتباط با Skycom، دامنه اجرای مقررات آمریکا و سایر اجزای پرونده را به چالش بکشند.
تصمیم نهایی درباره مجرم بودن یا نبودن شرکت براساس شواهد ارائه‌شده در جریان محاکمه گرفته خواهد شد.
اگر هواوی محکوم شود چه اتفاقی می‌افتد؟
محکومیت هواوی می‌تواند پیامدهای مالی قابل توجهی داشته باشد. براساس گزارش‌های منتشرشده، میزان جریمه احتمالی ممکن است با توجه به منافع مالی حاصل از جرایمی که در نهایت اثبات شوند محاسبه شود و در سناریوهای سنگین به مبالغ بسیار بالا برسد.
با این حال، تا پیش از صدور رأی نمی‌توان مبلغ مشخصی برای جریمه احتمالی اعلام کرد.
این پرونده از نظر سیاسی نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا هواوی یکی از مهم‌ترین شرکت‌های فناوری چین است و سال‌ها در مرکز رقابت فناوری و امنیتی آمریکا و چین قرار داشته است.
چرا پرونده هواوی برای روابط آمریکا و چین مهم است؟
هواوی یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان تجهیزات مخابراتی جهان است و نقش مهمی در توسعه شبکه‌های ارتباطی، تلفن‌های هوشمند، تراشه و زیرساخت‌های فناوری چین دارد.
آمریکا از سال‌ها قبل محدودیت‌های گسترده‌ای علیه این شرکت اعمال کرده و دسترسی هواوی به بسیاری از فناوری‌ها و قطعات آمریکایی را محدود کرده است.
محاکمه جدید نیز در شرایطی برگزار می‌شود که رقابت آمریکا و چین در حوزه‌هایی مانند نیمه‌رساناها، هوش مصنوعی، مخابرات و فناوری‌های پیشرفته افزایش یافته است. به همین دلیل نتیجه پرونده می‌تواند فراتر از یک دعوای حقوقی شرکتی مورد توجه قرار گیرد.
آیا هواوی به دلیل تجارت با ایران محاکمه می‌شود؟
توصیف دقیق‌تر این است که بخشی از پرونده به نحوه فعالیت هواوی در ایران و اطلاعاتی که درباره این فعالیت‌ها به بانک‌ها ارائه شده مربوط می‌شود.
موضوع اصلی صرفاً حضور تجاری یک شرکت چینی در ایران نیست؛ دادستان‌های آمریکا ادعا می‌کنند هواوی با پنهان کردن ارتباط واقعی خود با Skycom باعث شده بانک‌ها تراکنش‌هایی را پردازش کنند که در صورت اطلاع از واقعیت ممکن بود به دلیل مقررات تحریمی آمریکا انجام ندهند.
مهم‌ترین نکات پرونده هواوی
محل محاکمه: دادگاه فدرال بروکلین در نیویورک.
آغاز انتخاب هیئت منصفه: ۸ سپتامبر ۲۰۲۶.
شروع پرونده کیفری: اتهامات اولیه به سال ۲۰۱۸ بازمی‌گردد.
موضوع اصلی بخش ایران: ارتباط هواوی با Skycom و اطلاعات ارائه‌شده به بانک‌های بین‌المللی.
سایر اتهامات: پول‌شویی، نقض تحریم‌ها، اخاذی سازمان‌یافته و سرقت اسرار تجاری.
موضع هواوی: رد اتهامات و اعلام بی‌گناهی.
وضعیت پرونده: اتهامات هنوز باید در دادگاه اثبات شوند و آغاز محاکمه به معنی محکومیت هواوی نیست.
جمع‌بندی
پس از حدود هشت سال کشمکش حقوقی، پرونده کیفری آمریکا علیه هواوی سرانجام وارد مرحله محاکمه در دادگاه فدرال بروکلین شده است. بخش مهمی از پرونده به ادعای دولت آمریکا درباره رابطه هواوی با شرکت Skycom و فعالیت‌های تجاری مرتبط با ایران مربوط می‌شود.
دادستان‌ها مدعی‌اند هواوی رابطه واقعی خود با Skycom را از بانک‌ها پنهان کرده و از این طریق زمینه انجام تراکنش‌های دلاری مرتبط با ایران را فراهم کرده است. هواوی در مقابل تمام اتهامات را رد کرده و خود را بی‌گناه می‌داند.
اکنون هیئت منصفه باید براساس مدارک و استدلال‌های دو طرف درباره اتهامات تصمیم بگیرد؛ بنابراین تا زمان صدور رأی، ادعاهای مطرح‌شده علیه هواوی باید در قالب اتهامات دادستانی در نظر گرفته شوند.
سوالات متداول
چرا هواوی در آمریکا محاکمه می‌شود؟
هواوی با اتهاماتی از جمله فریب مؤسسات مالی درباره فعالیت‌های مرتبط با ایران، نقض تحریم‌ها، پول‌شویی، اخاذی سازمان‌یافته و سرقت اسرار تجاری مواجه است.
Skycom چیست؟
Skycom شرکتی است که در ایران فعالیت داشته و دادستان‌های آمریکایی مدعی‌اند برخلاف توضیحات ارائه‌شده به بانک‌ها، تحت کنترل هواوی بوده است.
آیا هواوی اتهامات را پذیرفته است؟
خیر. هواوی در این پرونده اعلام بی‌گناهی کرده و اتهامات مطرح‌شده علیه شرکت را رد می‌کند.
آیا هواوی تاکنون محکوم شده است؟
محاکمه شرکت در جریان است و اتهامات باید در دادگاه اثبات شوند؛ بنابراین طرح اتهام یا آغاز محاکمه به معنی محکومیت هواوی نیست.
پرونده منگ وانژو چه شد؟
مدیر مالی هواوی در سال ۲۰۲۱ در چارچوب توافقی با دادستان‌های آمریکا بیانیه‌ای درباره برخی واقعیت‌های پرونده پذیرفت و به چین بازگشت. پرونده شخصی او بعداً مطابق توافق پایان یافت، اما پرونده علیه شرکت هواوی ادامه پیدا کرد.