توجه: جزئیات اظهارنظر منتسب به رئیس دادگستری الیگودرز بهطور مستقل در یک منبع رسمی قابل دسترسی تأیید نشد؛ با این حال، چارچوب کلی خبر با مقررات قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و آییننامه اجرایی ماده ۱۰ همخوانی دارد. این مطلب بر پایه گزارش اولیه و متن مقررات موجود تنظیم شده است.
قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، برای تعیین تکلیف ادعاهای مربوط به املاک فاقد سند رسمی، سامانهای با عنوان «سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی» یا «سامانه ثبت ادعا» پیشبینی کرده است. بر اساس این قانون، اشخاصی که نسبت به مالکیت یک ملک، منافع بیش از دو سال، حق انتفاع یا حق ارتفاق ادعا دارند، باید ادعا و مستندات خود را در مهلت مقرر در سامانه ثبت کنند.
کدام املاک مشمول حکم جدید معاملات رسمی میشوند؟
در گزارش منتشرشده، سعید قدمپور، رئیس دادگستری شهرستان الیگودرز، اعلام کرده است املاکی که پیش از سوم تیر ۱۴۰۳ برای آنها سند رسمی صادر شده و دارای سند تکبرگ قدیمی یا سند دفترچهای هستند، مشمول حکم ماده یک قانون نمیشوند. بر این اساس، صرف انعقاد قرارداد درباره این دسته از املاک، به دلیل تاریخ صدور سند، مشمول محدودیتهای مربوط به اسناد حدنگار جدید نخواهد بود.
با این حال، نوع قرارداد، تاریخ انعقاد آن، وضعیت ثبتی ملک و مقررات حاکم در زمان طرح دعوا میتواند در نتیجه حقوقی پرونده اثرگذار باشد. بنابراین، اعتبار هر قرارداد باید با بررسی سند، مفاد معامله و شرایط خاص پرونده ارزیابی شود و نمیتوان این توضیح عمومی را جایگزین مشاوره حقوقی دانست.
مهلت ثبت ادعا برای دارندگان قولنامه چقدر است؟
مطابق ماده ۱۰ قانون و آییننامه اجرایی آن، مدعیان حقوق غیررسمی نسبت به املاک فاقد سند رسمی باید حداکثر ظرف دو سال از تاریخ راهاندازی سامانه، ادعا، مدارک و نقشه دارای مختصات جغرافیایی ملک را در سامانه درج کنند. راهاندازی رسمی سامانه ثبت ادعا در اوایل خرداد ۱۴۰۵ اعلام شده و مهلت قانونی هر شخص باید بر اساس تاریخ شمول ملک و اطلاعیههای رسمی سازمان ثبت بررسی شود.
ثبت ادعا بهتنهایی پایان کار نیست. پس از درج ادعا، مدعی باید در مهلتهای قانونی بعدی برای تنظیم سند رسمی، طرح دعوا یا انجام اقدام قانونی لازم جهت تعیین تکلیف مالکیت اقدام کند و مستندات این اقدامات را نیز در سامانه ثبت کند.
اگر ادعا در مهلت مقرر ثبت نشود چه میشود؟
بر اساس متن قانون، در صورت پایان مهلت قانونی و انجام ندادن تکالیف مقرر، ادعا و دلایل مربوط به آن ممکن است در مراجع قضایی، شبهقضایی و اداری قابل استماع نباشد. این ضمانت اجرا اهمیت پیگیری بهموقع را برای دارندگان قولنامه، مبایعهنامه و سایر اسناد عادی افزایش میدهد.
دارندگان اسناد عادی بهتر است پیش از اقدام، اصالت مدارک، پلاک ثبتی، نقشه ملک و وضعیت سند رسمی را بررسی کنند و ثبت ادعا را از مسیرهای رسمی سازمان ثبت انجام دهند.
منبع رسمی و پیگیری
چارچوب مهلت دوساله و تکلیف ثبت ادعا در ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و آییننامه اجرایی آن آمده است. همچنین آغاز به کار رسمی سامانه و توضیحات مسئولان سازمان ثبت درباره دامنه شمول آن در گزارشهای منتشرشده از مراسم رونمایی سامانه بازتاب یافته است. ([nezamat.ir](https://nezamat.ir/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DB%B1%DB%B0-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%A8/?utm_source=openai))