وزیر راه و شهرسازی از تصویب یکی از مهمترین مصوبات حوزه مسکن برای مستأجران خبر داد. بر اساس تصمیم سران قوا، قراردادهای اجاره در سال ۱۴۰۵ در صورت درخواست مستأجر بهصورت خودکار برای یک سال تمدید خواهد شد و مالکان نمیتوانند صرفاً به دلیل پایان مدت قرارداد، درخواست تخلیه ملک را مطرح کنند.
همچنین سقف افزایش اجارهبها و مبلغ ودیعه یا قرضالحسنه در سراسر کشور حداکثر ۲۵ درصد تعیین شده است. این تصمیم با هدف حمایت از مستأجران و کنترل رشد هزینههای اجاره مسکن اتخاذ شده و تا پایان سال ۱۴۰۵ اعتبار خواهد داشت.
در سالهای اخیر افزایش قیمت مسکن و رشد قابل توجه اجارهبها باعث شده بخش بزرگی از خانوارهای مستأجر با مشکلات اقتصادی مواجه شوند. به همین دلیل اجرای سیاستهای حمایتی در بازار اجاره به یکی از مهمترین مطالبات مستأجران تبدیل شده بود.
بر اساس این مصوبه، مراجع قضایی نیز موظف شدهاند از صدور حکم تخلیه صرفاً به دلیل پایان مدت اجاره خودداری کنند؛ موضوعی که میتواند امنیت بیشتری برای مستأجران ایجاد کند.
تمدید خودکار قرارداد اجاره چگونه انجام میشود؟
طبق مصوبه جدید، اگر مستأجر خواهان ادامه سکونت در ملک باشد، قرارداد اجاره بهصورت خودکار برای یک سال دیگر تمدید خواهد شد.
این تمدید مشروط به رعایت شرایط قانونی و نداشتن موارد استثنا در قرارداد خواهد بود.
کارشناسان بازار مسکن معتقدند این تصمیم میتواند از جابهجاییهای اجباری و افزایش فشار اقتصادی بر مستأجران جلوگیری کند.
سقف افزایش اجارهبها در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده سقف افزایش اجارهبها و مبلغ ودیعه در سراسر کشور حداکثر ۲۵ درصد تعیین شده است.
به این ترتیب مالکان در قراردادهای مشمول این مصوبه نمیتوانند بیش از سقف تعیینشده، مبلغ اجاره یا ودیعه را افزایش دهند.
هدف از این اقدام، کنترل رشد هزینههای اجاره و حمایت از خانوارهای مستأجر عنوان شده است.
آیا موجر میتواند مستأجر را مجبور به تخلیه کند؟
بر اساس مصوبه جدید، صرف پایان یافتن مدت قرارداد اجاره دلیل کافی برای صدور حکم تخلیه نخواهد بود.
مراجع قضایی موظف شدهاند از صدور دستور تخلیه صرفاً به علت اتمام مدت قرارداد خودداری کنند.
این موضوع یکی از مهمترین بخشهای مصوبه جدید محسوب میشود و میتواند امنیت بیشتری برای مستأجران ایجاد کند.
چه مواردی از این مصوبه مستثنی هستند؟
با وجود حمایت گسترده از مستأجران، برخی شرایط از شمول این مصوبه خارج شدهاند.
- نیاز شخصی مالک به سکونت در ملک
- فروش رسمی و قانونی ملک
- تخریب و نوسازی ساختمان
- انجام تعمیرات اساسی و ضروری
- تخلف مستأجر از مفاد قرارداد
در این موارد امکان اعمال مقررات متفاوت و درخواست تخلیه وجود خواهد داشت.
چرا دولت دوباره به بازار اجاره ورود کرد؟
افزایش شدید هزینههای اجاره در سالهای اخیر باعث شده بخش قابل توجهی از درآمد خانوارها صرف تأمین مسکن شود.
کارشناسان معتقدند در برخی شهرها رشد اجارهبها از رشد درآمد خانوارها بیشتر بوده و فشار اقتصادی زیادی به مستأجران وارد کرده است.
به همین دلیل دولت و نهادهای تصمیمگیر تلاش کردهاند با ابزارهای قانونی از افزایش بیرویه اجاره جلوگیری کنند.
این مصوبه تا چه زمانی اعتبار دارد؟
وزیر راه و شهرسازی اعلام کرده این مصوبه تا پایان سال ۱۴۰۵ معتبر خواهد بود.
در طول این مدت مستأجران و مالکان میتوانند برای پیگیری مسائل مربوط به قراردادهای اجاره از مفاد این مصوبه استفاده کنند.
تمدید یا تغییر شرایط آن برای سالهای بعد نیازمند تصمیمگیری جدید خواهد بود.
در صورت اختلاف بین موجر و مستأجر چه باید کرد؟
طبق اعلام وزارت راه و شهرسازی، طرفین قرارداد در صورت بروز اختلاف میتوانند موضوع را از طریق مراجع قضایی یا ادارات راه و شهرسازی پیگیری کنند.
این مراجع مسئول بررسی شکایات و اجرای مقررات مربوط به بازار اجاره خواهند بود.
کارشناسان توصیه میکنند تمامی توافقات بهصورت مکتوب و در قالب قرارداد رسمی ثبت شود.
آیا این مصوبه شامل همه قراردادهای اجاره میشود؟
اجرای مصوبه بر اساس شرایط تعیینشده انجام خواهد شد و برخی قراردادها ممکن است مشمول استثناهای قانونی باشند.
به همین دلیل مستأجران و مالکان باید جزئیات قرارداد خود را با مقررات جدید تطبیق دهند.
در صورت وجود ابهام، مشاوره با مراجع رسمی یا کارشناسان حقوقی میتواند از بروز اختلافات بعدی جلوگیری کند.
واکنش کارشناسان بازار مسکن چیست؟
برخی کارشناسان معتقدند تمدید خودکار قراردادها میتواند تا حدی از شوکهای ناگهانی بازار اجاره جلوگیری کند.
در مقابل، برخی دیگر بر این باورند که کنترل بلندمدت بازار اجاره نیازمند افزایش عرضه مسکن و توسعه سیاستهای حمایتی گستردهتر است.
با این حال بسیاری از تحلیلگران این تصمیم را در شرایط فعلی به نفع مستأجران ارزیابی میکنند.
جمعبندی
سران قوا تمدید خودکار یکساله قراردادهای اجاره در سال ۱۴۰۵ را در صورت درخواست مستأجر تصویب کردهاند.
بر اساس این مصوبه، سقف افزایش اجارهبها و ودیعه حداکثر ۲۵ درصد خواهد بود و مراجع قضایی نیز از صدور حکم تخلیه صرفاً به دلیل پایان مدت قرارداد خودداری خواهند کرد.
البته مواردی مانند فروش رسمی ملک، نیاز شخصی موجر، تخریب ساختمان، تعمیرات اساسی و تخلف مستأجر از شمول این مصوبه خارج هستند.
سوالات متداول
آیا قرارداد اجاره در سال ۱۴۰۵ خودکار تمدید میشود؟
بله. در صورت درخواست مستأجر، قرارداد برای یک سال تمدید خواهد شد.
حداکثر افزایش اجارهبها چقدر است؟
حداکثر ۲۵ درصد.
آیا مالک میتواند فقط به دلیل پایان قرارداد حکم تخلیه بگیرد؟
خیر. مراجع قضایی از صدور حکم تخلیه صرفاً به دلیل پایان مدت اجاره خودداری خواهند کرد.
چه مواردی از این مصوبه مستثنی هستند؟
فروش رسمی ملک، نیاز شخصی موجر، تخریب، تعمیرات اساسی و تخلف مستأجر.
این مصوبه تا چه زمانی اعتبار دارد؟
تا پایان سال ۱۴۰۵.