همزمان با بازگشت تدریجی اینترنت بینالملل و فعال شدن دوباره برخی سرویسهای خارجی، سایت رادار در گزارشی مدعی شده وضعیت فعلی اینترنت ممکن است نشانه اجرای نوعی فیلترینگ جدید و هوشمند باشد؛ فیلترینگی که به گفته این سایت، دیگر صرفاً بر پایه شناسایی IP عمل نمیکند و بهجای آن پروتکلها و الگوهای ارتباطی را هدف قرار میدهد.
طبق این گزارش، به همین دلیل بسیاری از فیلترشکنهای رایگان و سرورهای عادی خیلی سریع شناسایی و مسدود میشوند و همزمان کاهش شدید پهنای باند باعث اختلال گسترده در کیفیت اینترنت شده است.
این ادعاها در شرایطی مطرح میشود که طی روزهای اخیر کاربران زیادی از ناپایداری اتصال، کندی اینترنت، اختلال VPNها و افزایش پینگ در بازیهای آنلاین خبر دادهاند؛ موضوعی که باعث شده بحث درباره نوع جدیدی از مدیریت یا محدودسازی ترافیک اینترنت دوباره داغ شود.
با وجود انتشار این گزارش، هنوز توضیح رسمی یا تأیید مستقیمی درباره جزئیات فنی این ادعا منتشر نشده و بخشی از تحلیلها بر اساس تجربه کاربران و رفتار شبکه مطرح میشود.
فیلترینگ مبتنی بر پروتکل یعنی چه؟
در روشهای سنتی فیلترینگ، معمولاً IP یا دامنه سایتها مسدود میشود.
اما کارشناسان شبکه میگویند در روشهای پیشرفتهتر، سیستم میتواند نوع ترافیک، الگوی ارتباط، پروتکلها یا رفتار اتصال را شناسایی کند.
به زبان ساده، حتی اگر IP تغییر کند، ممکن است نوع ارتباط یا الگوی ترافیک همچنان قابل شناسایی باشد.
چرا بعضی VPNها خیلی سریع از کار میافتند؟
برخی کاربران میگویند بسیاری از فیلترشکنهای رایگان یا سرورهای تازهساختهشده تنها مدت کوتاهی فعال میمانند و بعد مسدود میشوند.
کارشناسان شبکه معتقدند اگر شناسایی ترافیک بر اساس پروتکل یا الگوی ارتباط انجام شود، تشخیص و محدودسازی VPNها میتواند سریعتر از قبل انجام شود.
به همین دلیل بعضی ابزارها حتی با تغییر IP نیز دوام زیادی ندارند.
کاهش پهنای باند چه تأثیری روی اینترنت دارد؟
در گزارش منتشر شده ادعا شده پهنای باند اینترنت نیز کاهش پیدا کرده و همین موضوع باعث اختلال گسترده شده است.
کاهش پهنای باند معمولاً میتواند باعث کندی بارگذاری سایتها، افت کیفیت ویدیو، افزایش تأخیر شبکه و ناپایداری اتصال شود.
بسیاری از کاربران طی روزهای اخیر دقیقاً از همین مشکلات شکایت کردهاند.
چرا بازیهای آنلاین بیشتر تحت تأثیر قرار میگیرند؟
بازیهای آنلاین به اتصال پایدار و پینگ پایین وابسته هستند.
وقتی کیفیت شبکه افت میکند یا مسیر ترافیک دچار محدودیت میشود، پینگ افزایش پیدا میکند و ارتباط با سرورهای بازی ناپایدار میشود.
برخی گیمرها در روزهای اخیر از افزایش شدید پینگ و قطع و وصل شدن بازیها خبر دادهاند.
آیا این وضعیت روی اینترنت موبایل هم اثر دارد؟
بله. بسیاری از کاربران اینترنت همراه نیز از کندی و اختلال خبر دادهاند.
کارشناسان شبکه میگویند وقتی فشار روی زیرساخت افزایش پیدا کند یا محدودیتهایی روی ترافیک اعمال شود، اینترنت موبایل نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.
در ساعات پرترافیک این اختلالها معمولاً بیشتر احساس میشود.
چرا کاربران درباره «هوشمند شدن فیلترینگ» صحبت میکنند؟
دلیل اصلی این بحث، رفتار متفاوت شبکه در مقایسه با گذشته است.
برخی کاربران میگویند اکنون حتی سرورهای جدید یا VPNهایی که قبلاً بدون مشکل کار میکردند، خیلی سریع شناسایی میشوند.
همین موضوع باعث شده بعضی تحلیلگران احتمال استفاده از روشهای پیشرفتهتر تحلیل ترافیک را مطرح کنند.
آیا فقط VPNها تحت تأثیر قرار گرفتهاند؟
خیر. برخی کاربران از اختلال در سرویسهای ابری، تماسهای اینترنتی، دانلود فایلها و حتی بعضی اپلیکیشنهای خارجی نیز خبر دادهاند.
کارشناسان معتقدند هرگونه تغییر در مدیریت ترافیک میتواند روی بخشهای مختلف اینترنت اثر بگذارد.
به همین دلیل اختلالها فقط محدود به VPNها نیست.
چرا موضوع IPv6 هم دوباره مطرح شده است؟
همزمان با این گزارشها، دادههای کلودفلر نیز نشان داده سهم IPv6 در ترافیک اینترنت ایران بهشدت کاهش پیدا کرده است.
برخی کارشناسان معتقدند این موضوع میتواند فشار بیشتری روی IPv4 ایجاد کند و بخشی از اختلالهای اخیر را تشدید کند.
کاهش شدید IPv6 در کنار محدودیتهای شبکه، نگرانیهایی درباره کیفیت و پایداری اینترنت ایجاد کرده است.
کاربران چه مشکلاتی را بیشتر گزارش میکنند؟
در روزهای اخیر بیشترین گزارشها مربوط به موارد زیر بوده است:
- کندی شدید اینترنت
- اختلال VPNها
- افزایش پینگ بازیهای آنلاین
- قطعی موقت بعضی سرویسها
- افت سرعت دانلود و آپلود
- ناپایداری اینترنت موبایل
البته شدت این مشکلات برای همه کاربران یکسان نیست و بسته به اپراتور، منطقه و نوع اتصال تفاوت دارد.
آیا اینترنت کاملاً به حالت عادی برگشته است؟
با وجود فعال شدن دوباره برخی سرویسهای خارجی مانند گوگلپلی، اپاستور، کنوا و نوشن، بسیاری از کاربران معتقدند کیفیت اینترنت هنوز به حالت عادی بازنگشته است.
برخی سرویسها برای گروهی از کاربران بدون مشکل فعال شدهاند اما کاربران دیگر همچنان اختلال را تجربه میکنند.
کارشناسان شبکه میگویند وضعیت فعلی اینترنت هنوز ناپایدار است و شرایط در حال تغییر باقی مانده است.
جمعبندی
سایت رادار مدعی شده وضعیت فعلی اینترنت ممکن است نشاندهنده نوعی فیلترینگ هوشمند مبتنی بر شناسایی پروتکل و الگوی ترافیک باشد؛ موضوعی که به گفته این سایت باعث مسدود شدن سریع VPNها و اختلال گسترده در اینترنت شده است.
همزمان بسیاری از کاربران از کندی شبکه، افزایش پینگ، اختلال VPNها و کاهش کیفیت اینترنت خبر میدهند.
با وجود بازگشت بخشی از سرویسهای خارجی، هنوز مشخص نیست وضعیت فعلی اینترنت موقتی است یا بخشی از یک تغییر جدید در مدیریت ترافیک شبکه محسوب میشود.
سوالات متداول
فیلترینگ مبتنی بر پروتکل یعنی چه؟
یعنی بهجای شناسایی IP، نوع ترافیک و الگوی ارتباط کاربران بررسی میشود.
چرا بعضی VPNها خیلی سریع قطع میشوند؟
برخی کارشناسان معتقدند سیستمهای جدید میتوانند الگوی ترافیک VPNها را سریعتر شناسایی کنند.
کاهش پهنای باند چه اثری دارد؟
باعث کندی اینترنت، افزایش پینگ و افت کیفیت اتصال میشود.
آیا این وضعیت روی بازیهای آنلاین هم اثر دارد؟
بله. بسیاری از گیمرها از افزایش پینگ و ناپایداری اتصال خبر دادهاند.
آیا اینترنت کاملاً به حالت عادی برگشته است؟
خیر. با وجود فعال شدن بعضی سرویسها، بسیاری از کاربران هنوز اختلال و ناپایداری را تجربه میکنند.